Straż gminna (miejska) jest samorządową, umundurowaną instytucją powoływaną do ochrony porządku publicznego na terenie gminy. Jednym z podstawowych zadań straży jest inicjowanie i uczestnictwo w działaniach, których celem jest zapobieganie przestępstwom i wykroczeniom oraz zjawiskom kryminogennym (art. 11 pkt 8 ustawy o strażach gminnych). W tym kontekście dużo miejsca straż poświęca zapewnieniu bezpieczeństwa dzieciom i młodzieży szkolnej. Jest to odpowiedź na oczekiwania społeczności lokalnych w dużych miastach zaniepokojonych stanem bezpieczeństwa dzieci i młodzieży. W tym celu straż wypracowuje nowe formy działania, szkoli swoich pracowników, podejmuje współpracę ze szkołami, pedagogami szkolnymi i innymi instytucjami pracującymi z młodzieżą. W tej dziedzinie w Warszawie wypracowano modelowe rozwiązania, które stopniowo upowszechniane są w innych miastach w Polsce. Przy omawianiu nowych form pracy skoncentruję się na działaniach prewencyjnych, informacyjno-edukacyjnych oraz działaniach alternatywnych.